Kể từ năm 2003, FIFA đặt ra quy định tất cả các cầu thủ ra bắt buộc phải bắt tay đối phương hai lần: một lần trước khi bắt đầu trận đấu và lần thứ hai sau khi tiếng còi mãn cuộc cất lên. Để giải thích cho quy định này, FIFA cho rằng hành động bắt tay đồng nghĩa với việc các cầu thủ đang gửi đi một thông điệp tích cực: dù bng đá là một môn thể thao đối kháng nhưng phong cách chơi đẹp vẫn luôn được đặt lên hàng đầu.
vậy nhưng, do diến biến khó lường của dịch COVID-19, trong khuôn khổ nhiều giải đấu, các cầu thủ sẽ không còn thực hiện nghi thức đã ăn sâu vào tiềm thức này.
Bắt tay – Một biểu tượng của tinh thần fairplay…
Trên thế giới có rất nhiều phong tục chào hỏi khác nhau. Trong khi người phương Tây với đặc trưng tính cách là sự phóng khoáng thường ôm, hôn thay cho lời chào thì một số quốc gia châu Á như Hàn Quốc, Nhật Bản v.v.. lại cúi chào khi gặp nhau. Đặc biệt hơn, để chào hỏi, người Tây Tạng lè lưỡi, người Maori ở New Zealand chạm vào mũi, người Ả Rập cpj mũi vào nhau hay ở Congo, nam giới chạm vào trán nhau. Tuy nhiên, cách chào hỏi thông dụng nhất lại chính là những cái bắt tay.
Bắt tay là ngôn ngữ cử chỉ có từ lâu đời, được cho là xuất hiện từ thế kỉ V TCN, biểu hiện một cam kết về hòa bình: người bắt tay không mang theo vũ khí. Trong lịch sử có quan niệm cho rằng, điều đó thể hiện sự thiện chí. Còn trong thể thao bắt tay là biểu tượng của sự công bằng và tôn trọng đối thủ. Tuy nhiên, mãi đến thế kỉ XX, cái bắt tay mới xuất hiện trong bng đá. Cuối năm 1914, quân đội Đức và quân đồng minh đã tạo ra một đêm Noel đặc biệt thường được gọi là “Hưu Chiến Giáng Sinh”. Quân lính hai bên tự quyết định đình chiến để cùng nhau hát, tặng quà đón Giáng Sinh ngay tại chiến hào. Ngày hôm sau, họ tổ chức một trận bóng giao hữu. Trận đấu kết thúc với tỉ số 3-2 nghiêng về phía quân đội Đức. Trước và sau trận đấu đặc biệt này, cầu thủ hai đội đã bắt tay nhau để thể hiện sự tôn trọng dành cho đối thủ trước khi trở về làm hai phe đối đầu trong cuộc chiến tranh khốc liệt. Gần một thế kỉ sau, FIFA chọn bắt tay làm một trong số những biểu tượng của tinh thần fairplay.
Bạn có biết nếu tính riêng phần nghi thức bắt đầu một trận đấu, có bao nhiêu cái bắt tay được trao đi hay không? Chỉ bẳng một phép tính đơn giản, ta có thể đưa ra ngay kết quả 121 cái bắt tay giữa 22 cầu thủ, đó là chưa kể những cái bắt tay qua lại giữa đội trưởng và trọng tài hay giữa ban huấn luyện của hai đội. Đương nhiên, kết quả này chỉ đúng trong trường hợp trận đấu đó không có sự hiện diện của Luis Suarez và ở đội bên kia, Patrice Evra cũng không ra sân để đến mức truyền thông Anh từng phải đăng tải một thông báo về scandal từ chối bắt tay giữa hai anh này xảy ra ở Old Trafford tháng 02/2012. Thậm chí, Anton Ferdinand và John Terry còn kiện nhau ra tòa vì trung vệ của QPR cho rằng hành động từ chối bắt tay của đội trưởng Chelsea là biểu hiện sự phân biệt chủng tộc.
Premier League áp dụng quy chế này kể từ mùa giải 2004/05 với tham vọng tạo hiệu ứng tích cực lên khán giải cũng như chính các cầu thủ vì thông qua việc đi chậm lại để bắt tay, có lẽ các cầu thủ sẽ bình tĩnh hơn và giảm thiểu nguy cơ buột miệng nói ra điều gì đó khiến anh ta phải hối hận về sau. Giám đốc điều hành Premier League Richard Scudamore đưa ra lời giải thích nghe có vẻ thực tế hơn đôi chút, “Một cái bắt tay đâu có nghĩa là tất cả mọi người đều yêu mến nhau. Nó chỉ nói lên một điều rằng dù điều gì xảy ra bây giờ và trong 90 phút sắp tới, hãy chơi trọn vẹn một trận bóng đ”
Tuy nhiên, đôi khi nghi thức bắt tay trong bng đá lại là cơ hội vàng để khiêu khích đối phương: thi xem ai siết chặt hơn, thể hiện thái độ coi thường, nắm tay hờ hững, không thèm nhìn vào mắt người được bắt tay, bắt tay kèm theo một câu chửi v.v.. Có vô vàn cách thức để biến nghi thức bắt tay này trở nên tồi tệ. Rio Ferdinand còn suýt bị đuổi khỏi sân khi trận đấu chỉ vừa mới bắt đầu được ít giây sau sự cố của Suarez và Evra. Edwin van der Sar từng tiết lộ anh rất khoái bắt tay tiền đạo đội bạn trước trận bằng cách “bóp nát” bàn tay họ thay cho lời thách thức: “Tưởng chọc thủng lưới tôi mà dễ à?”
Xem thêm: https://truoctrandau.com/euro
…Tạm thời biến mất vì Covid-19
Dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp và vẫn chưa hề có dấu hiệu dừng lại. Kể từ cuối tuần trước, Premire buộc phải ra thông báo ngừng thủ tục bắt tay đã tồn tại hơn một thập kỉ vì lý do y tế. Thay vào đó, cầu thủ hai đội chỉ đơn giản là xếp thành một hàng ngang dưới sự hướng dẫn của trọng tài, đội chủ nhà đi qua đội khách. Sau thông báo này, nhiều cầu thủ trên sân đã bật cười khi lướt qua nhau. Họ bắt đầu ‘sáng tác’ ra một số nghi thức mới để làm giảm bớt sự lạnh lùng, gượng gạo: gật đầu cười, vỗ vai, đấm nhẹ và thậm chí là cả chạm chân vào nhau, dù cho trước đó các cầu thủ có vẻ không ưa nghi thức bắt tay cho lắm. Theo lời họ đây đúng là một trò ngớ ngẩn vì “chẳng ai muốn những điều tốt đẹp nhất xảy đến với đối thủ của mình, mà là những điều tệ nhất”. Nhưng hiện tại, nghi thức thay thế cho những cái bắt tay không mấy chân thành xem ra còn ngớ ngẩn hơn gấp bội.
Các CLB cũng đã tự mình đưa ra quy định cấm bắt tay trong các buổi tập, có thể kể đến Newcastle United, Southampton, West Ham United và Wolverhampton Wanderers. Borussia Dortmund yêu cầu các cầu thủ và ban huấn luyện không cho chữ ký và chụp ảnh cùng cổ động viên. Thậm chí các thành viên của câu lạc bộ này cũng không còn xuất hiện trước công chúng khi tới sân tập luyện.
Trên thực tế, liệu quy định này có thực sự đem lại hiệu quả? Tính đến sáng ngày 12/3, Italy, Đức, Trung Quốc, Iran đều đã có cầu thủ nhiễm COVID-19. Trong trường hợp này, quy định ngừng nghi thức bắt tay không còn nhiều ý nghĩa phòng chống dịch bệnh. Theo những khuyến cáo của WHO, COVID-19 lây truyền thông qua giọt dịch bắn từ cơ thể người nhiễm sang người khỏe mạnh. Trong một trận đấu, các cầu thủ liên tục hoạt động, toát mồ hôi và các va chạm là không thể tránh khỏi. Không thể bắt các cầu thủ ngừng tiếp xúc, va chạm. Do đó, việc bắt tay chỉ hạn chế được một phần nhỏ khả năng lây bệnh mà thôi.

Cách tốt nhất để giảm thiểu sự lây lan của COVID-19 có lẽ thi đấu trên sân không có khán giả hoặc thậm chí là tạm dừng những trận đấu. Đầu tiên là từ quốc gia khởi nguồn của dịch bệnh, AFC đã tước quyền tổ chức bảng B vòng loại thứ 3 Olympic Tokyo môn bóng đ nữ. Giải bóng đ ngoại ạng CSL của nước này phải tạm hoãn. Hàng loạt các giải VĐQG từ Âu sang Á cũng phải đưa ra quyết định để đối phó với dịch bệnh. Thủ tướng Italy Giuseppe Conte tuyên bố tạm ngừng tất hoạt động thể thao ở Italy sau khi nước này trở thành ổ dịch lớn thứ hai trên thế giới, theo đó Serie A bị đình chỉ vô thời hạn. Liên đoàn bóng đ Pháp đã ra quyết định các trận đấu tại Ligue 1 sẽ thi đấu trên sân không có khán giả, ít nhất đến ngày 15/4. Bundesliga cũng tổ chức trên sân không khán giả. Ban tổ chức La Liga đang cân nhắc khả năng đóng cửa các sân vận động. Giải VĐQG Hàn Quốc K-League hoãn khai mạc, dự kiến tới hết 15/3. Thai League hoãn toàn bộ các trận đấu từ ngày 3/3 đến 17/4 theo quyết định của Chính phủ.
Tại Việt Nam, từ trận Siêu cúp đến các giải bóg đá như V-League, hạng Nhất, cúp Quốc gia hết lần này qua lần khác vẫn chưa thể ấn định ngày khởi tranh, chậm trễ so với kế hoạch hơn một tháng. Những tưởng mọi chuyện đã trở lại bình thường thì bất ngờ xuất hiện ca nhiễm thứ 17, V-League cũng phải chịu hệ lụy khi đối mặt với nguy cơ bị hoãn. Nhiều trận đấu đã và sẽ phải diễn ra trên sân không có khán giả. Phía VPF cho biết trước tình hình diễn biến phức tạp khó lường của dịch bệnh, BTC rất bị động, công tác tổ chức gặp nhiều khó khăn. Không chỉ ảnh hưởng đến giải đấu trong nước, lượt về trận play-off giữa ĐT nữ Việt Nam với ĐT nữ Australia cũng phải diễn ra trên SVĐ Cẩm Phả (Quảng Ninh) mà không có khán giả đến cổ vũ. Hơn nữa, AFC vừa chính thức thông báo hoãn các trận đấu ở vòng loại World Cup 2022 vào tháng 3 này và lịch đấu bù bị dời xuống tận cuối năm. Theo đó, vòng loại cuối cùng Asian Cup 2023 cũng sẽ phải lùi xuống tháng 3/2021.


Bài viết khác cùng Box :